Mình đã có bài viết chia sẻ kinh nghiệm chọn đèn pin cho các hoạt động như trekking, đi rừng hay chạy địa hình (trail running). Tuy nhiên, đi hang động là một loại hình outdoor khá đặc thù với yêu cầu cao hơn về cả kỹ năng lẫn trang thiết bị.
Trong số các món đồ cần chuẩn bị, đèn pin luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu. Khác với phần lớn hoạt động ngoài trời khác, bên trong hang động không tồn tại khái niệm ngày hay đêm. Ánh sáng bạn mang theo gần như là nguồn sáng duy nhất và cũng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng quan sát, di chuyển cũng như sự an toàn của cả hành trình.
Vì vậy, nếu xác định nghiêm túc theo đuổi bộ môn này thì đầu tư cho hệ thống chiếu sáng là điều hoàn toàn xứng đáng.
Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ những tiêu chí quan trọng nhất khi lựa chọn đèn pin cho hoạt động thám hiểm hang động.
Danh mục bài viết:
- Mang ít nhất 2 đèn đội đầu
- Ưu tiên pin sạc 18650 và 21700
- Mang dư pin dự phòng
- Chống nước tối tiểu IPX6 trở lên
- Gợi ý vài mẫu đèn phù hợp đi hang động
1. Mang ít nhất 2 đèn đội đầu
Một setup cơ bản cho hoạt động thám hiểm hang động nên bao gồm: 2 đèn đội đầu dùng chung hệ pin và 1 đèn pin cầm tay công suất lớn (không bắt buộc).
Đèn pin cầm tay chỉ đóng vai trò bổ trợ và thường chỉ cần trang bị cho 1-2 thành viên trong đoàn. Ngược lại, mỗi người nên mang tối thiểu 2 đèn đội đầu để có thể thay thế ngay khi một cây gặp sự cố hoặc hết pin.
Khác với nhiều hoạt động outdoor khác, đèn đội đầu gần như là nguồn sáng chính xuyên suốt hành trình. Việc di chuyển trong hang động đòi hỏi hai tay luôn phải rảnh để bám đá, giữ thăng bằng hoặc hỗ trợ đồng đội, vì vậy đèn đội đầu là lựa chọn gần như bắt buộc.
Một lưu ý quan trọng là nên chọn hai cây đèn sử dụng chung loại pin. Điều này giúp việc quản lý pin dự phòng đơn giản hơn, đồng thời có thể hoán đổi pin giữa các đèn khi cần thiết.
Với những chuyến đi dài ngày hoặc các hành trình có mức độ rủi ro cao, việc mang theo 3 đèn đội đầu là điều hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, đối với phần lớn các chuyến đi theo nhóm, 2 đèn đội đầu chất lượng tốt thường đã đủ để đảm bảo an toàn.
2. Ưu tiên đèn sử dụng pin 18650 và 21700
Hiện nay, pin sạc 18650 và 21700 là hai lựa chọn tối ưu nhất cho hoạt động thám hiểm hang động nhờ sự cân bằng giữa dung lượng, kích thước và khả năng duy trì độ sáng cao trong thời gian dài.
Theo trải nghiệm thực tế của mình, một cây đèn dùng trong hang nên có khả năng duy trì ổn định khoảng 300 lumens liên tục. Con số này có thể khiến nhiều người ngạc nhiên bởi với các hoạt động như trekking, đi bộ đường dài hay cắm trại, mức sáng 100-150 lumens thường đã đủ cho phần lớn tình huống.
Tuy nhiên, môi trường hang động lại hoàn toàn khác:
- Các bề mặt đá hấp thụ ánh sáng rất mạnh
- Không có ánh sáng môi trường hỗ trợ
- Không gian thường rộng hơn cảm nhận ban đầu
Vì vậy, mức sáng khoảng 150 lumens chỉ phù hợp cho sinh hoạt hoặc nghỉ ngơi tại chỗ. Để di chuyển liên tục và quan sát địa hình một cách an toàn, mình thấy mức sáng tối thiểu khoảng 300 lumens là hợp lý và nên được duy trì ổn định trong suốt hành trình.
Đây cũng là lý do các dòng đèn sử dụng pin 18650 và 21700 được ưu tiên. Dung lượng lớn cho phép duy trì độ sáng cao trong nhiều giờ liên tục mà không phải hạ sáng quá sớm để tiết kiệm năng lượng. Ngoài khả năng duy trì ổn định ~ 300 Lumens thì đèn dùng cỡ pin này còn có thể cho độ sáng cao > 1000 Lumens trong thời gian ngắn khi cần.
Ở phân khúc chuyên dụng hơn, nhiều mẫu đèn đội đầu dành riêng cho thám hiểm hang động còn sử dụng hộp nguồn rời chứa từ 2 đến 4 viên pin 18650 hoặc 21700 để đỡ phải thay pin thường xuyên.
3. Mang đủ cơ số pin dự phòng + dư ra 2 viên
Trong phần lớn các hoạt động outdoor thông thường, nếu chuẩn bị kỹ thì lượng pin mang theo thường sẽ dư khá nhiều sau chuyến đi. Tuy nhiên, hang động lại là một môi trường hoàn toàn khác. Pin dự phòng gần như là vật tư tiêu hao và việc thay pin nhiều lần trong một chuyến đi là điều rất bình thường.
Để dễ hình dung, một cây đèn đội đầu chất lượng tốt thường có thể duy trì ổn định khoảng 300 lumens trong khoảng 5 giờ với pin 18650 dung lượng 3400mAh hoặc khoảng 8 giờ với pin 21700 dung lượng 5000mAh. Nếu phải thường xuyên sử dụng các mức sáng cao để quan sát không gian lớn hoặc địa hình phức tạp thì thời lượng thực tế sẽ còn giảm đáng kể.
Bản thân mình từng tham gia một chuyến khám phá hang nước kéo dài khoảng 9 giờ và đã sử dụng hết 4 viên pin 18650 trên tổng số 6 viên mang theo. Trước chuyến đi, mình chỉ dự tính sẽ dùng khoảng 2 viên là đủ.
Đó vẫn là trong trường hợp có thể ước lượng tương đối chính xác thời gian ở trong hang. Với các chuyến khảo sát hoặc khám phá những khu vực chưa được ghi nhận đầy đủ, tốt nhất nên mang theo ít nhất gấp đôi lượng pin mà bạn nghĩ mình sẽ cần.
Một nguyên tắc mình luôn áp dụng là sau khi tính toán đủ pin cho hành trình, hãy mang thêm tối thiểu 2 viên dự phòng. Số pin này được xem là nguồn điện khẩn cấp và chỉ sử dụng khi có tình huống ngoài kế hoạch.
Ngoài ra, pin dự phòng nên được bảo quản trong hộp chống nước hoặc hộp đựng chuyên dụng có khả năng chống ẩm tốt. Mình cũng không khuyến khích sử dụng các mẫu đèn đội đầu pin liền cho hoạt động thám hiểm hang động, bởi môi trường ẩm ướt và thời gian hoạt động kéo dài không phải điều kiện lý tưởng để phụ thuộc vào việc sạc lại pin giữa hành trình.
4. Khả năng chống nước tối thiểu từ IPX6/IP66 trở lên
Phần lớn hang động tại Việt Nam đều có độ ẩm rất cao. Nhiều hang nước còn xuất hiện tình trạng nước nhỏ liên tục từ trần xuống như mưa. Vì vậy, đèn đội đầu và đèn pin mang theo nên có chuẩn chống nước tối thiểu từ IPX6 hoặc IP66 trở lên. Nếu đạt chuẩn IPX8 hoặc IP68 thì càng lý tưởng.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng chuẩn chống nước IPX8/IP68 không đồng nghĩa với việc đèn có thể sử dụng như đèn lặn. Ngay cả với những mẫu đèn đạt chuẩn cao, mình vẫn hạn chế tối đa việc ngâm đèn hoàn toàn dưới nước hoặc sử dụng trong thời gian dài ở môi trường ngập nước.
Các mẫu đèn lặn chuyên dụng thường có thiết kế khác biệt đáng kể, chẳng hạn như hệ thống ron kép, công tắc từ tính hoặc kết cấu thân đèn được tối ưu riêng cho áp lực nước. Đây là những yếu tố mà phần lớn đèn pin thông thường không có.
Ngoài việc chọn đúng chuẩn chống nước, người dùng cũng nên chú ý tới việc bảo dưỡng định kỳ. Một mẹo đơn giản nhưng rất hiệu quả là bôi mỡ silicon lên các ron cao su để duy trì độ đàn hồi và khả năng làm kín theo thời gian.
Ví dụ, một hộp mỡ silicon chuyên dụng như Nitecore SG7 chỉ có dung tích 5g nhưng có thể sử dụng trong nhiều năm và là khoản đầu tư rất đáng giá nếu thường xuyên mang đèn vào môi trường ẩm ướt.
5. Gợi ý một vài mẫu đèn đeo trán phù hợp đi hang động
Ở phân khúc giá rẻ mình đánh giá cao Sofirn HS41, cây này dùng pin 21700, độ sáng khủng 4000 Lumens và hiệu năng khá tốt so với mức giá.
Khả năng chiếu xa của HS41 đặc biệt tốt nhờ dùng 4 chip SST20.
Ở phân khúc cao hơn có Fenix HM62-T và HM65R-T V2.0. Tuy được tối ưu để chạy trail nhưng 2 mẫu đèn này đáp ứng hoàn hảo nhu cầu đi hang động.
Fenix HM61R V3.0 cũng là một sự lựa chọn đáng giá nếu vì có thể chuyển sang dùng như đèn cầm tay chỉ trong 1 nốt nhạc.
Độ sáng cực đại 1800 Lumens cùng khả năng duy trì ổn định 300 Lumens trong hơn 5 tiếng là quá ổn để đi hang!
Ở phân khúc cao mà chạy pin 21700 thì Nitecore HC75 UHE rất đáng cân nhắc. Ngoài độ sáng khủng 3000 Lumens thì cây này còn có thể chỉnh tiêu cự của ánh sáng bằng cơ cấu Zoom điện tử, rất ngon mà vẫn đảm bảo kín nước.
Nhưng trùm cuối vẫn là Fenix HP35R, cây đèn được sinh ra chỉ để đi hang với thiết kế hộp pin rời chứa 2 viên 21700 cho phép duy trì ~ 350 Lumens tới hơn 28 tiếng, thật sự là khủng khiếp!
