Mình có một sự ám ảnh với đèn pin gù.
Suốt hơn 10 năm dùng qua không biết bao nhiêu loại đèn đóm, mình nhận ra một điều khá buồn cười: sau tất cả những lần đổi đèn, thử đèn, mê đèn rồi chán đèn, nhu cầu thực tế của mình vẫn luôn quay về với cây đèn gù.
Với mình, đèn gù không chỉ là một thiết kế. Nó là cả một hệ tư tưởng.
Mình tin rằng đèn gù là vua của các loại đèn pin. Không phải vua theo nghĩa mạnh nhất, xa nhất, sáng nhất hay ngầu nhất, mà là vua của sự đa dụng.
1. Đèn pin gù là gì?
Đèn gù, hay đèn pin gù, là cách gọi phổ biến của kiểu đèn pin có hệ thống quang học đặt vuông góc với thân đèn. Vì vậy, trong tiếng Anh chúng thường được gọi là right-angle flashlight hoặc angle-head flashlight.
Khái niệm này cũng có thể mở rộng cho những mẫu đèn có phần đầu chỉnh góc linh hoạt bằng cơ chế bản lề, miễn là đầu đèn có thể hạ xuống tối thiểu tới góc 90 độ so với thân.
Đèn gù không phải một thiết kế mới. Trong lịch sử, kiểu đèn đầu vuông góc đã xuất hiện rất sớm trong các mẫu đèn quân dụng, và được biết đến rộng rãi qua những cây đèn angle-head mà binh lính Mỹ sử dụng trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam.
Đến hiện tại, thiết kế này vẫn tiếp tục tồn tại trong các dòng đèn quân sự và chuyên dụng, điển hình như Streamlight Sidewinder
Lịch sử lâu đời cũng phần nào chứng minh cho sự đa dụng tuyệt vời của đèn gù.
2. Vua của sự đa dụng
Có thể ví đèn gù như Victorinox của thế giới đèn pin. Nó không thay thế hoàn toàn được từng món đồ chuyên dụng, nhưng chỉ với một thiết kế tưởng chừng rất đơn giản, nó có thể chạm vào gần như mọi nhu cầu cơ bản của các loại đèn khác.
Đầu tiên, đèn gù vẫn có thể cầm tay để sử dụng như một cây đèn pin bình thường. Tư thế cầm có thể không tự nhiên và cân bằng bằng một cây EDC thân thẳng có nút bấm trên thân, thao tác cũng không nhanh và bản năng như một cây đèn tác chiến đúng nghĩa. Nhưng trong sử dụng thực tế, nó vẫn đủ thoải mái, đủ nhanh, đủ chỉnh chu để không tạo cảm giác đang dùng một phương án tạm bợ.
Thứ hai, đa số đèn gù có thể gắn thêm phụ kiện để dùng như đèn đeo trán hoặc đèn đội đầu. Nếu có cơ chế tháo lắp nhanh, việc chuyển từ cầm tay sang đeo đầu gần như chỉ mất một nốt nhạc. Đây là điểm rất hay: cùng một cây đèn, cùng một viên pin, cùng một giao diện sử dụng, nhưng chỉ cần đổi cách gắn là nó lập tức bước sang một vai trò khác.
Thứ ba, đèn gù có thể chiếu sáng rảnh tay trong những tư thế mà đèn thẳng truyền thống thường rất lúng túng: cài lên quai balo, kẹp lên túi áo, đặt trên mặt phẳng, treo lên móc, hoặc hít lên bề mặt kim loại bằng nam châm.
Chính cái đầu 90 độ khiến ánh sáng đi đúng hướng hơn khi cây đèn không còn nằm trong tay.
Và đó là điểm làm đèn gù khác với một thiết kế “đa năng cho có”. Nó không chỉ làm được nhiều việc, mà làm nhiều việc theo cách tương đối đàng hoàng. Không vai trò nào hoàn hảo tuyệt đối, nhưng phần lớn đều đủ tốt để dùng thật.
3. Hạn chế của đèn pin gù
Điểm yếu của đèn pin gù sẽ lộ rõ khi cần sử dụng cho những nhu cầu mang tính chuyên biệt cao:
- Khi cần chiếu xa: đèn gù thường không phải lựa chọn tối ưu. Do kích thước đầu đèn thường không quá lớn so với thân, đèn gù thường chỉ chiếu hiệu quả trong phạm vi 200 mét đổ lại.
- Khi cầm lâu: tư thế tay như này không thực sự thoải mái bằng đèn EDC chuyên dụng với nút bấm trên thân nếu dùng trong thời gian dài. Nhưng chắc chắn là thoải mái hơn nhiều so với đèn dùng công tắc đuôi
- Khi làm đèn đeo trán/đội đầu: Beam sáng sẽ có xu hướng lệch nhẹ sang 1 bên thay vì nằm chính giữa như đèn đeo trán chuyên dụng. Với các tác vụ thông thường như đi bộ, sửa đồ, cắm trại hay mất điện thì điều này không quá nghiêm trọng. Nhưng nếu dùng thường xuyên, dùng lâu, hoặc thuộc nhóm hơi khó tính với sự cân đối của ánh sáng, đây chắc chắn là điểm có thể gây khó chịu.
4. Đèn gù phù hợp với ai?
Nếu xét trên phương diện giá trị sử dụng thực tế, có thể nói đèn gù là một lựa chọn rất khó sai với đa số người dùng. Nó đặc biệt phù hợp với:
- Người mới chơi đèn pin.
- Người cần một cây đèn làm được nhiều việc.
- Dân kỹ thuật, sửa chữa, bảo trì.
- Người muốn hiểu nhu cầu thật của mình trước khi mua thêm các loại đèn chuyên biệt.
Mấu chốt nằm ở chỗ: nếu nhu cầu sử dụng của bạn ở mức cơ bản đến bán chuyên, một cây đèn gù tốt đã có thể đáp ứng rất ổn. Nó đủ sáng để dùng hằng ngày, đủ linh hoạt để xử lý nhiều tình huống, và đủ thực dụng để không bị bỏ quên trong ngăn kéo sau vài lần sử dụng.
Nhưng ngay cả với người dùng chuyên nghiệp, đèn gù vẫn rất đáng có, bởi nó đóng hai vai trò quan trọng.
Vai trò đầu tiên là đèn dự phòng. Khi cây đèn chính bị mất, hỏng, hết pin, hoặc đơn giản là không nằm trong tay đúng lúc cần, đèn gù có thể lấp vào khoảng trống đó một cách khá chỉnh chu. Vì nó làm được nhiều việc ở mức đủ tốt, người dùng sẽ không rơi vào cảnh phải lấy một cây đèn móc khóa để cố sửa xe, hay tìm cách gắn một cây đèn thẳng lên trán như một nghi thức triệu hồi sự bất tiện.
Vai trò thứ hai là nền tảng để xây dựng hệ sinh thái đèn đóm dựa trên nhu cầu thật. Dùng đèn gù một thời gian, bạn sẽ rất dễ nhận ra mình đang thiếu gì:
- Cần chiếu xa hơn: mua thêm một cây đèn cầm tay thiên throw.
- Cần đội đầu thường xuyên: mua thêm một cây headlamp chuyên dụng.
- Cần ánh sáng tỏa rộng: mua thêm đèn làm việc hoặc lantern.
- Cần thao tác nhanh: mua thêm đèn tác chiến.
Điểm hay là những cây đèn chuyên dụng này không làm đèn gù trở nên thừa thãi. Ngược lại, chúng giúp vai trò của đèn gù rõ ràng hơn. Nó không còn phải gồng mình làm mọi thứ, mà trở thành cây đèn nền tảng, cây đèn dự phòng, cây đèn “luôn có thể dùng được” trong rất nhiều tình huống.
Và nếu chẳng may cây đèn chuyên dụng bị hỏng, mất, hoặc cần sửa chữa, đèn gù vẫn có thể quay lại tuyến đầu và đáp ứng tốt nhu cầu cho tới khi đèn chính được thay thế.
Tiện đây được dịp để nhắc lại bài viết:
